استفاده مجدد از خاک پوششی مصرف شده قارچ، امکان پذیر است؟

خاک پوششی مصرف شده و استفاده مجدد آن در سالن پرورش قارچ 

 

این مقاله، یک آزمایش تحقیقی است که توسط گروهی از محققان کشورمان صورت گرفته است و گروه دیتا قارچ به صورت عملی آن را تست نکرده است. 

يكـي از مشكلات صنعت پرورش قارچ دكمه اي كه حدود ۳۰درصد هزينه هاي مواد اوليه آن را به خود اختصاص داده است، تهيه خـاك پوششـي مناسب مي باشد، كه از منابع تجديد ناپذير و ارزشـمند پيـت اسـتخراج مي شود. پيت به عنوان بهترين تركيب و با كيفيت ترين خاك پوششـي محسوب مي شود، كمبود منابع پيت در دنيا سبب شده تا اين مـاده بـا ارزش از منابع غني نظير جنگلها و مرداب هـاي كشـورهاي اروپـايي نظير هلند و با قيمت بسيار بالا استخراج شود. با برداشت بي رويه پيت منابع آن در دنيا در معرض انقراض قرار گرفته اند. زمـان طـولاني بـه منظور تجديد پيت مورد نياز است (صدها سال) و با استفاده نادرست و بيش از حد اين منابع با ارزش هم روزي به پايان خواهد رسيد.

 با توجه به اينكه پيت موجودي در ايـران كـم و  تجديد ناپذير است و همچنين برداشت آن صدمات غيرقابل جبراني به طبيعت ميزند لازم ديديم تا همين خاك پوششي مصـرف شـده را در طي يك دوره فرآيند، دوباره بازيافت كرده و مجدداً بـه عنـوان خـاك پوششي مصرف نماييم. اين امر مي تواند سبب كاهش هزينه هاي توليد قارچ دكمه اي شود و مشكلات قارچكاران را در تهيه خاك پوششـی و حفظ منابع با ارزش پيت در دنيا حل نمايـد و بـه حفـظ ايـن مـاده بـا ارزش و تجديد ناپذير در طبيعت كمك كند.

 

خاک پیت در اين مطالعه اقدام به بازيافت خاك پوششي مصرف شده واحدهاي پرورش قارچ دكمه اي سفيد جهت اسـتفاده مجـدد و مكـرر شـده اسـت. خـاك پوششي به عنوان لايه اي جهت تحريك باردهي قارچ دكمه اي بر روي كمپوست به قطر ۳-۵سانتيمتر پهن مـي گـردد و حـدود ۳۰ درصـد هزينه هاي توليد را به خود اختصاص مي دهد. در اين آزمايش جهت سـهولت در جمـع آوري خـاك پوششـي مصـرف شـده از روي كمپوسـت، در مرحلـه خاكدهي يك لايه توري با قطر منافذ ۵ ميلي متر روي كمپوست پر شده قرار داديم. اين توري به عنوان حائلي بـين كمپوسـت و خـاك پوششـي عمـل مي كند به طوري كه در انتهاي دوره كشت مي توان به راحتي اقدام به جداسـازي و جمـع آوري خـاك پوششـي مصـرف شـده نمـود.

طبق آزمايش هاي يك خاك پوششي مناسب بايسـتي يـون هـاي مواد آلي و معدني بسيار كمي داشته باشد. به طوركلي كاهش شـوري خاك (EC) براي رشد اندام باردهي قارچ دكمه اي بسيار مناسب اسـت.

بازیافت خاک پوششی

بستر غذايي قارچ دكمه اي از دو لايه عمودي تشكيل شده اسـت، لايه اول كمپوست يـا بسـتر غـذايي و لايـه فوقـاني خـاك پوششـي مي باشد. به منظور عمليات بازيافت خاك پوششي، مهم ترين عامـل چگونگي فرآيند جداسازي خـاك پوششـي از كمپوسـت مـي باشـد، در انتهاي دوره كشت در زمان تخليه سالن ها جمع آوري خاك پوششـي و جداسازي آن به صورت خالص بسيار مشـكل اسـت و سـبب مخلـوط شدن آن با كمپوست مي شود، به منظور جلوگيري از اين مخلوط شدن در روشي ابداعي اقدام به جايگذاري توري با قطر منافـذ ۳ ميلـيمتـر بين كمپوست و خاك پوششي نموديم.

اين روش براي اولين بار انجام شده و از اين حيث، كاري كاملاً ابداعي و جديد محسـوب مـي شـود، توري اين كمك را مي كند كه در زمـان جداسـازي خـاك پوششـي از كمپوست، هيچكدام از دو لايه بستر با يكديگر مخلوط نشده و در ايـن صورت مي توان خاك پوششي را در انتهاي دوره پرورش قـارچ جـدا و جهت فرآيند بازيافت به صورت خالص جمع آوري نمود.

 

خاک پوششی قارچ دکمه ای

نحوه قرارگیری توری در بستر قارچ دکمه ای

در اينجا لازم مي دانيم به اين نكته اشاره كنيم كه قطر هيف هاي قارچ ميكروني بوده و از منافذ توري عبور كرده و وارد خـاك پوششـي مي شوند. قبل از جمع آوري خاك پوششي از روي توري، ابتدا اقدام بـه حذف قارچ هاي آلوده و سپس اقدام به جمع آوري خاك نموديم.

جهت حذف ميسيليوم هاي موجود در خاك پوششي نياز بـه فرآينـد بازيافـت مي باشـد، كـه اولـين مرحلـه فرآينـد بازيافـت عمليـات تـوده كـردن (سيلوكردن) است. خاطرنشان مي شود جهت توده كردن خاك پوششي بازيافتي در سطح وسيع نياز به يك بونكر يا سيلوي بتوني مي باشد. مدت دوره بازيافت خاك پوششي ميتواند بين ۲۱ تـا ۳۰روز بـه طول بيانجامد، يكي از مهم ترين عواملي كه مي تواند بـه پوسـيده تـر شدن ميسيليوم هاي درون خاك پوششي بازيافتي كمك نمايد، افزودن آب و همزدن توده خاك پوششي مـي باشـد.

بعـد از طـي فرآينـدهاي بازيافت يعني زماني كه ديگر هيچگونه ميسيليومي در خـاك مشـاهده نشد، عمليات آبشويي صورت می گیرد. همانطور كـه گفتـه شـد خـاك بازيافتي حاوي ميسيليوم هاي قارچ دكمه اي مي باشد كه پـس از طـي فرآيند بازيافت تجزيه شده و در نتيجه مقداري مـاده آلـي پوسـيده بـر جاي مي گذارد. به علت تبخير و برداشت آب توسط قارچ يون هاي آب آبياري در سطح خاك تجمع يافته و درنتيجه (EC) هدايت الكتريكـي آن افزايش مي يابد. (به طوركلي كاهش شوري خاك براي رشـد انـدام باردهي بسيار مناسب است).

طبق آزمايش هاي انجـام شـده مهـم تـرين فـاكتوري كـه خـاك بازيافتي را نسبت به خاك تازه يا مصرف نشده متمايز مي سازد EC يا هدايت الكتريكي مي باشد. دفعات عمليات آبشويي با آب شيرين و يـا آب شـرب تا حداكثر ۳ نوبت ميتوانـد كمك شاياني به شستشوي خاك پوششي نمايد و سبب بهبود وضعيت EC خاك پوششي بازيافتي شود (شکل ۱).

EC خاک پوششی

 

نتیجه گیری آزمایش

استفاده از خاک پوششی بازیافتی در هر میزانی حتی خالص، سبب کاهش کیفیت و کمیت قارچ دکمه ای نمی شود. هم چنین قرار دادن توری با قطر منافذ ۱-۳ میلی متر، که به عنوان حائلی بین کمپوست و خاک پوششی عمل می کند، در مرحله خاکدهی، هیچ تاثیری در کیفیت و کمیت محصول تولیدی نداشت.

در نهايت مي توان به نتيجه اين رسيد كه استفاده از خاك پوششي بازيافتي در چرخه توليد قارچ دكمه اي در مقايسه با خاك پوششي تازه هيچ تأثيري منفـي در كميت و كيفيت محصول توليدي نخواهد داشت. بنابراين توليدكنندگاه قارچ مي توانند از خاك پوششـي بازيـافتي پـس از اصـلاح آن از نظـر شـوري، اسيديته و پاتوژن ها به كرات استفاده نمايند.

منبع: نشریه علوم باغبانی

 

برچسب ها

مهندس محمدرضا الماسی

15 سال پیش خیلی اتفاقی وارد این صنعت شدم و همیشه دوست داشتم چیز جدیدی را یاد بگیرم و هنوز هم باید خودم را دانشجوی این رشته بدانم و دوست دارم هر انچه را در این 15 سال یادگرفته ام به علاقه مندان یاد بدهم و به نظرم اگه با هم پیشرفت کنیم موفق تریم.

نوشته های مشابه

‫20 نظرها

  1. با سلام وقت بخیر و خسته نباشید میبخشید یه سوال داشتم که تو گروه های تلگرام بهش برخورد کردم من میخوام تازه پروش قارچ رو شروع کنم اما بحث ها رو که خوندم دوستان در اونجا به سم هایی برای پرورش قارچ اشاره کردن که برای سلامتی انسان خطرناک هستند مثلا فرمالین برا ضد عفونی سالن و یا حتی به خاک پوششی میزنن که میلیسوم قارچ از این سم ممکنه تغذیه کنه و انسان مصرف کنه و میگن سرطانزاست و در نهایت اگه بگید چه موادی خطر ندارن و میتونیم استفاده کنیم.راستشو بخواید اگه این کار اینقدر ریسک داره علاوه بر مشکلات تولید و بازاریابی اصلا ادامه ندم تا شروع نکردم
    سپاس
    منتظر پاسخ شما هستم

    1. جناب علی
      سلام
      در پرورش قارچ، مانند پرورش هر محصول کشاورزی دیگری از سموم استفاده می شود که گاهی این سموم برای انسان ضرر دارند ولی سموم دارای دوره کارنس هستند یعنی دوره ای که سم پس از مدتی اثر خود را روی قارچ یا گیاه از دست می دهد و ما باید طوری برنامه ریزی برای سم زدن کنیم که پس از تمام شدن این دوره ، برداشت قارچ انجام شود تا برای انسان خطری نداشته باشد، در مورد بازاریابی باز هم به مدیریت کشت قارچ شما بستگی دارد شما باید قبل از کشت با توجه به دانستن زمان برداشت، شرایط بازار را تخمین بزنید و بعد اقدام به کشت کنید.

  2. باعرض سلام و وقت بخیر خدمت شما بزرگواران
    میخواستم ببینم اگر تور را از بین خاک و کمپوست بگذاریم ریشه های قارچ چگونه از آن عبو خواهند کرد؟

    سوال دو
    بعد از اینکه فلش اول برداشت شد باید خاک پوششی را برداشت و دوباره مراحل اولیه را روی کمپوست انجام داد؟

    باتشکر،منتظر جواب شما هستم

    1. دوست عزیز
      سلام
      همانطور که در ابتدای مقاله ذکر شده، این یک آزمایش تحقیقی است که توسط گروهی محقق انجام شده و ما آن را به صورت عملی تست نکرده ایم.
      توری منافذی به قطر ۳-۵ میلیمتر دارد و قطر ریسه های قارچ میکرونی هستند که مشخصا ریسه ها از منافذ عبور خواهند کرد.
      در مورد سوال دوم، ذکر شده پس از اتمام دوره پرورش قارچ یعنی انتهای فلش ۳، بقایای قارچ از بستر برداشته می شوند و بعد خاک برداشته می شود و بازیافت می شود.

    1. سلام
      من فیلمی در اینترنت ندیده ام که همه نکات پرورش را داشته باشه، ما در حال تولید فیلم های آموزشی هستیم که بزودی در سایت قرار می گیرد.

  3. سلام مهندس سوالی داشتم که اگر امکان دارد جواب بدین زمانی که خاک رو با کاربندازیم ضد عفونی می کنیم گفته شده یک گرم به ازای هر لیتر آب می باشد اگر فرض این نسبت ۱۰ گرم به ازای هر لیتر آب به خاک داده شود چه تاثیری روی خاک می گذارد و آیا امکان دارد بعد شکدهی خاک پین دهی خیلی کم داشته باشد

  4. با سلام و تشکر از سایت خوبتون
    در فلشها برداشت به مرور انجام میشود مثلا داخل یک هفته یا باید سریع همه را برداشت کرد
    دوم اینکه بعد از فلش سوم با این حجم کمپوست چه کنیم بازیابی می کنن یا باید دور ریخته شود؟

    1. دوست عزیز سلام و ممنون از لطفتان
      برداشت طی دو تا ۴ مرحله که فلش نامیده می شود انجام می شود و معمولا سه فلش انجام می شود و و معمولا این کمپوست به عنوان کود کشاورزی در زمینه چمن کاری درختکاری و پسته کاری استفاده می شود و حتی می توان ان را به عنوان مخلوط با خاک پوششی مصرف کرد فقط دقت کنید که میزان EC آن بالاست (بین ۱۹ تا ۲۲ هزار میکرو زیمنس است) و حتما باید قبل از مصرف انرا کاهش داد .

  5. با سلام و تشکر از سایت خوبتون،چند تا سوال داشتم؛
    یکی اینکه جایی خواندم برای ضدعفونی سالن، بجای سموم مختلف میشه از بخار آب هم استفاده کرد، از لحاظ سلامتی هم کاملا بی خطره، درسته؟
    سوال دوم در مورد بازیافت خاک پوششی که عده ای آزمایش کردن و از نظر اقتصادی هم روش خوبیه، اگر درست و دقیق اجرا نشه و بعد از بازیافت، ناخالصی یا آلودگی داخل خاک باقی بمونه، باز هم میشه استفاده کرد از این نوع خاک یا خطرناکه؟
    و سوال آخر اینکه برای افراد تازه کار که با سرمایه کم می‌خوام شروع به کار کنند، کدوم وسایل ضروری رو باید بگیرن؟ یک کولر تنها کافیه یا حتما هواساز و رطوبت ساز و هواکش هم حتما باید باشه؟

    1. آقای گودرزی عزیز سلام
      بهترین روش پاستوریزه کردن بخار است و فرمایش شما صحیح است.
      بله کمپوست تخلیه شده از سالن که به آن کمپوست برگشتی و smc هم گفته می شود را می توان به خاک پوششی اضافه کرد فقط دو مورد را باید حتما رعایت کنید یک اینکه این کمپوست برای مدت طولانی (هر چه بیشتر بهتر )روی هم و نه پخش شده تل انبار کرد که در این مدت هم پوسیده تر شوند و هم ای سی آن پایین بیاد و بعد از آن باید ان را ابشویی کرد تا ای سی به زیر ۳۰۰۰ پایین بیاد و اتفاقا این نوع خاک برای کنترل آفت تریکودرما خیلی مناسب است و ما بخشی از خاک پوششی سالن خود را از این خاک تامین می کنیم و این مورد برای قسمت هایی از کشور که آب فراوان دارند کاملا مناسب است بازهم میگویم که باید ای سی موقع استفاه پایین اومده باشه و این موضوع از پاستوریزه مهم تر است چون اگر با بخار به نحوه درست پاستوریزه شود مشکلی نخواهد داشت.
      در دوره جامع پرورش قارچ به طور کامل درباره این موضوع صحبت می کنیم که رطوبت کولر برای پرورش قارچ کم بوده و روی باردهی تاثیر می گذارد و از بهتر است هواساز و یا رطوبت ساز استفاده کنید و در ضمن نیازی به فن ندارید؟

    1. جناب حمیدرضا ی عزیز
      سلام بله فقط یک نکته را در نظر داشته باشید عمدتا این کمپوست برگشتی (به کمپوستی که از سالن در حال تخلیه است کمپوست برگشتی یا smc گفته می شود)دارای ای سی (Ec یا شوری که در اصطلاح عامه به آن شوری هم گفته می شود) بالایی است در حدود ۱۸ تا ۲۳ هزار برای همین باید یا آبشویی شود و یا مدتی روی هم تل انبار شود و بعد از اطمینان از کاهش ای سی آن می توانید مصرف کنید. پس قبل از مصرف یک ای سی بگیرید.
      برای پسته کاری رفسنجان مقدار زیادی از آن را مصرف شده است در ضمن با کاهش ای سی می توان در خاک پوششی تا حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد مصرف کرد بازهم با رعایت نکته مهم ای سی

  6. درود
    یک سوال داشتم آیا وقتی از بستر قارچ برداشت کردیم میشه دوباره به کمپوست پیت ماس یا یه ماده مغذی دیگه اضافه کنیم بزاریم جای تاریک دوباره میسلیم ببنده و دوباره قارچ بده .ممنون میشم جواب بدین.

    1. سلام
      وقتی کمپوست سه فلش را بار می دهد، از لحاظ تغذیه ای ضعیف می شود و همچنین اسپور آلودگی ها در آن خیلی زیاد می شود و با افزودن مواد مغذی به کمپوست با دست خودمان شرایط را برای رشد آلودگی ها و بیماری ها فراهم می کنیم، از طرفی تغییر ph کمپوست هم خواهیم داشت و شرایط برای رشد مجدد ریسه، فراهم نیست و بیشتر برای رشد بیماری ها فراهم است. پس حتما احتیاط کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن
در کمتر از 5 ثانیه به 6 راز موفقیت در پرورش قارچ دکمه ای برسید
دانلود رایگان مجموعه آموزش پرورش قارچ دکمه ای 7 ویدئوی تخصصی پرورش قارچ
پس از وارد کردن اطلاعات لینک دانلود به ایمیل شما ارسال خواهد شد.
دانلود رایگان ویدئوی پرورش قارچ گانودرما در منزل
پس از وارد کردن اطلاعات لینک دانلود به ایمیل شما ارسال خواهد شد.
نام و نام خانوادگی
ایمیل
دانلود