تولید قارچ را چگونه انجام دهیم؟

تولید قارچ نیازمند آگاهی و آموزش های لازم در این زمینه می باشد. در ابتدا یک تعریفی از قارچ داشته باشیم و شرایطی که می توان قارچ را در آن پرورش داد، تعریف می کنیم.

قارچ چیست؟

 قارچ موجودی است که هیچ اندام فتوسنتزی ندارد، ساقه و برگ نیز ندارد؛ بنابراین گیاه نیستند و از طرفی از لحاظ ساختار نیز به جانوران شبیه نیستند و بسیار ساده تر از گیاهان و جانوران هستند؛ بنابراین قارچ ها را در دسته ای جداگانه طبقه بندی می کنند. قارچ دکمه ای با زندگی روی مواد آلی مرده، غذای مورد نیاز خود را بدست می آورد که به این مواد آلی مرده، کمپوست می گوییم.

قارچ دکمه ای

کمپوست چیست؟

کمپوست، مخلوط بقایای حیوانی و گیاهی است. دلیل لزوم وجود این دو ماده در کمپوست این است که در اثر فعالیت میکروارگانیسم ها، مواد معدنی، کربوهیدرات ها و پروتئین هایی که داخل این بقایا وجود دارد، به شکل قابل جذب برای قارچ در می آید و قارچ می تواند از آن تغذیه کند.

پنج ماده اصلی در ساخت کمپوست، آب، کاه و کلش، کود مرغی، نیتروژن و سنگ گچ می باشد که نسبت استفاده از این مواد اولیه در فرمول های مختلف کمپوست سازی ممکن است، متفاوت باشد.

کمپوست

طراحی سالن پرورش قارچ:

اکثر سالن های پرورش قارچ دکمه ­ای در ایران، دارای دیوارهای بتونی و کف موزاییک می باشند. لیکن برای واحدهای صنعتی از دیوارهای ساندویچ پنل که عایق هستند، استفاده می ­کنند.

برای سقف سالن­ ها پلیت، تیرچه بلوک و یا بلوک همراه فوم بکار می‌برند. معمولاً ابعاد سالن‌ها را (۲۱-۱۸)× ۶ متر با ارتفاع ۴/۵ متر در نظر می­ گیرند که این ابعاد در واحدهای مختلف متغیر است. در سالن یک شیب ملایم به مقدار یک سانتی­ متر از ابتدای سالن به انتهای آن و از کناره ­ها به سمت وسط سالن به مقدار ۲ سانتی­ متر جهت جلوگیری از تجمع آب در زمان شستشوی کف، وجود دارد.

قفسه بندی سالن پرورش قارچ:

استفاده از عرض ۱۴۰ سانتی‌متر و ۱۶۰ سانتی‌متر در کشور ما مرسوم است که با سایز ۱۴۰ سانتی‌متر، کار کارگر داخل سالن راحت‌تر است ولی اغلب از سایز ۱۶۰ سانتی­ متر جهت افزایش سطح زیر کشت استفاده می‌کنند. البته با توجه به وضعیت عرض سالن و محدودیت‌های هر محل باید جداگانه طراحی شود.

فاصله بین طبقات ۶۵ تا ۷۰ سانتی‌متر مناسب است که کار کارگران راحت‌تر باشد و اختلاف حدود ۲۰ سانتی‌متر طبقه اول از کف سالن جهت شست‌وشو و نظافت در پایان هر مرحله کاری، لازم است.

در تولید قارچ، جنس قفسه بندی بسته به میزان هزینه ای که برای آن در نظر گرفته می شود، متفاوت است؛ سازه پروفیل ساختمانی با آهن سیاه، لوله و پروفیل صنعتی را می توان برای قفسه بندی در نظر گرفت.

معمولاً از سازه لوله بدلیل هزینه نسبتاً مناسب نسبت به روش‌های دیگر، استقامت و مقاومت نسبت به روش‌های دیگر به علت نوع سازه و همچنین شکل‌پذیری به مراتب بیشتر استفاده می شود.

قفسه بندی

 

همیشه قبل از راه اندازی سالن خود، آموزش دقیق و عملی پرورش قارچ دکمه ای بسیار حائز اهمیت است به طوری که شناخت دقیق از تک تک مراحل پرورش، دانستن شرایط محیطی و تنظیم صحیح آن، داشتن آگاهی لازم برای خرید تجهیزات و قفسه بندی و … می تواند در موفقیت و افزایش عملکرد یک سالن پرورش قارچ نقش بسیار مهمی داشته باشد. دوره جامع عملی پرورش قارچ دکمه ای به صورت صفر تا صد، تمامی آنچه برای پرورش قارچ دکمه ای باید بدانید را در اختیار شما قرار می دهد؛ لینک زیر را از دست ندهید. 

آموزش عملی و ویدئویی صفر تا صد پرورش قارچ دکمه ای

 

مراحل تولید قارچ:

پس از ورود کمپوست به سالن پرورش قارچ، ۴ مرحله ریسه دوانی در کمپوست، ریسه دوانی در خاک پوششی، هوادهی و باردهی طی می‌شود که در هرمرحله دما، رطوبت و … سالن باید کنترل شود.

۱- ریسه دوانی در کمپوست:

این مرحله ۱۴-۱۷ روز طول می‌کشد. در این مرحله دمای ۲۵ درجه سانتی گراد را برای میسیلیوم ها فراهم نموده تا در کمپوست رشد کنند و به‌اصطلاح به‌خوبی سفید کند.

در این مرحله رطوبت محیط حدود ۹۰ تا ۹۵% در نظر گرفته می‌شود تا علاوه بر تأمین رطوبت مورد نیاز کمپوست از خشک شدن نیز جلوگیری شود. در طول این مدت باید سطح کمپوست با روزنامه پوشیده شود و سطح روزنامه‌ها با آبپاش آبیاری شود.

معمولاً میزان Co2 در این مرحله در بستر ۵۰۰۰-۱۰۰۰۰ ppm می‌باشد.

اسپان ران

۲- ریسه دوانی در خاک پوششی:

پس از سفید شدن کمپوست، ادامه‌ی رشد رویشی میسلیوم ها باید در خاک‌پوششی صورت گیرد. علاوه بر این‌که در این مرحله عمل اختلاط کمپوست و خاک پوششی باید صورت گیرد و شرایط محیطی لازم نیز باید فراهم گردد. نحوه ی مخلوط شدن و زمان آن متفاوت است که بسته به آن، عمل مخلوط شدن خاک و کمپوست را  رافلینگ یا ککینگ می گویند.

ریسه دوانی در خاک پوششی

۳- هوادهی:

پس از سفید شدن میسیلیوم ها در خاک پوششی، باید از رشد رویشی میسلیوم جلوگیری کنیم و آن را وادار کنیم تا وارد فاز زایشی شود؛ به همین دلیل هوادهی می‌کنیم یعنی دما و co2 را کاهش داده و شرایط محیطی ویژه‌ای برای میسلیوم ها فراهم می‌کنیم تا وارد فاز زایشی و تولید اندام بارده قارچ شوند. در فاز زایشی اندام‌های باردهی قارچ در شرایط شوک دهی تشکیل می‌شود و رشد می‌کند و حفظ شرایط رشد میسلیوم و اندام‌های باردهی مهم‌ترین کاری است که باید انجام شود.

هوادهی

۴- باردهی:

پس از ۷ روز بعد از شوک دهی قارچ وارد مراحل ته سنجاقی و رشد و نمو اندام باردهی قارچ می‌شود. با تشکیل اندام بارده، باید شرایط را برای رشد و نمو آن فراهم کنیم تا تبدیل به قارچ شوند.

دما، رطوبت و غلظت Co2 از مهم‌ترین فاکتورهای محیطی برای تشکیل اندام بارده قارچ هستند. بهترین دما برای تشکیل اندام بارده قارچ ۲۰ درجه سانتی گراد در کمپوست و دمای  ۱۸ درجه سانتی گراد برای هوا می‌باشد. غلظت Co2 ناشی از میزان تولید Co2 از میسلیوم ها و میزان Co2  موجود در هوای تازه می‌باشد. غلظت کل Co2 برای تشکیل اندام بارده بین ۲۰۰۰-۶۰۰۰ ppm باشد.

باردهی قارچ

برداشت قارچ ها در مرحله اول را فلش اول می گویند. پس از برداشت اول با تمیز کردن سطح بستر از قارچ های باقیمانده و آبیاری مجدد، پین های فلش دوم شروع به رشد کرده و در نهایت برداشت دوم و سوم نیز خواهیم داشت که به آن ها فلش دوم و فلش سوم گفته می شود.

منبع: دیتا قارچ

برچسب ها

نوشته های مشابه

‫43 نظرها

  1. با سلام
    من تازه میخوام پرورش قارچ شروع کنم هیچی ازان سر درنمیارم ایا به صرفه است هرکس میدانه خواهشن راهنمای کند
    باتشکر

    1. دوست گرامی جناب الوند عزیز

      سلام وعرض ادب
      در سایت دیتا قارچ مطالب آموزشی رایگان زیادی وجود دارد که می توانید با مطالعه کامل سایت اطلاعات جامعی درباره پرورش قارچ به دست بیاورید و اگر قصد دارید اطلاعت تخصصی و حرفه ای بیشتری بدست بیاورید پیشنهاد می کنم که از محصولات آموزشی تخصصی و کاربردی که در این زمینه همراه با فیلم های عملی تدارک دیده شده است استفاده کنید. برای اطلاعات بیشتر در این خصوص این صفحه را ببینید.
      لیست محصولات آموزشی سایت دیتا قارچ

        1. سلام
          بله می تونید به صورت خانگی راه اندازی کنید؛
          شما نیاز به رطوبت ساز، سیستم سرمایشی و گرمایشی و قفسه بندی دارید که جز هزینه های ثابت هستند و هزینه متغیر برای شما کمپوست، خاک پوششی می باشد.

  2. با سلام خدمت اقای الماسی عزیز و تشکر بابت سایت خوبتون
    من چند تا سوال در مورد پرورش قارچ داشتم
    ۱_ابیاری قارچ رو باید در هرمرحله چطوری و در چه تعداد باید انجام بشه؟
    ۲_رطوبت در هر مرحله چگونه باید باشه و برای تامین یک اتاق کمتر از ۱۰ متر چگونه رطوبت رو تامین کنم؟
    ۳_هوادهی باید تو کدوم مراحل و به چه میزان نجام بشه؟
    ۴_co2 رو چگونه باید باشه ایا با تهویه هوای سالن حل میشه؟
    و باز هم تشکر بابات سایت خوبتون معذرت می خوام اگه سوالام زیاد شد

    1. جناب آقای عسکری عزیز
      جواب سوالات شما در آموزشی با حجم حدود ۱۲ ساعت آموزش تئوری و عملی نهفته است که واقعا خودتان تایید می کنید نمیشه این حجم از اطلاعات و آموزش را در چند خط نمی توان توضیح داد.
      ان شالله به زودی این دوره روی سایت قرار می گیرد.

      1. شماره بگذارم خبرم میکنید ؟
        من یه جوان ۱۷ سالم حدود ۲ ساله به این فکر هستم که در محیط کوچیک همچین کاری کنم و پس از تموم شدن درسم و کسب تجربه به آن را گسترش دهم
        آیا بنظر شما نتیجه دارد؟

  3. با سلام خدمت مهندس من میخوام تازه شروع کنم تولید قارچ .باید دوره اموزش بیبنم این اموزش هار کجا باید ببینم مواد اولیه رو از کجا باید تهیه کرد لطفأ راهنمایی کنید

  4. سلام وقت بخیر
    ی سوال از خدمتتون داشتم از هر تن کمپوست چه مقدار قارچ میشه برداشت کرد یا اینکه با چه مقدار کمپوست ماهانه بالای ۳میلیون میشه درآمد داشت
    ممنون از شما دوست عزیز

  5. سلام من از شهر اراکم که میخواست برای
    کسب تجربه در سالون پرورش قارچ کار کنم.
    و بعد استارت کار را بزنم ولی سالونی پیدا نکردم
    لطفا راهنمایی کنید.که چگونه میتوانم تجربه لازمه برای پرورش قارچ را پیدا کنم.

    1. سلام
      ببینید بسته آموزشی پرورش قارچ دکمه ای کامل هست و شما می توانید این بسته را به شکل یک آموزش عملی کامل ببینید زیرا فایل ها به صورت ویدئویی هست و از خود سالنها برای هر مرحله پرورش فیلم گرفته شده، و لیکن اگر خواستید کار را خودتان شروع کنید، با مقدار کم کمپوست شروع کنید و بعد از چند دوره، کار را گسترش بدید.
      موفق باشید.

  6. با عرض سلام وادب
    تمایل به پرورش قارچ دارم ولی خیلی مایلم غیراز بسته آموزشی بصورت عملی مدتی در محیط حضور داشته باشم آیاامکانپذیر است جایی را معرفی بفرماید لازم بذکر در تهران هستم ومحیطهایی که درنظر دارم شهر تنکابن واشتهارد می باشد آیاازنظر شما مناسب است بخصوص که فرمودیدچه برای تهیه کمپوست وفروش باید نزدیک هم باشد.
    باتشکر

    1. سلام
      می تونید به صورت کارآموز در یک سالن صنعتی نزدیک به محل سکونت خود، فعالیت داشته باشید، خودتان باید سراغ بگیرید و از دوستان، آشنایان و … مکانی را نیار به کارآموز دارند، پیدا کنید.
      موفق باشید.

  7. سلام آقای الماسی برای شروع که سودآور هم باشه
    با چه متراژی و چند تن کمپوست نیاز هست
    و هزینه حدودی برای راه اندازی چقدر میشه؟!

    1. سلام
      سودآور بودن یک طرف قضیه هست و نتیجه ی خوب گرفتن طرف دیگر قضیه هست، پیشنهادم این است که در مرحله اول، کار را به خوبی یاد بگیرید و به کار مسلط بشید و همچنین با مقدار کم کمپوست به صورت آزمایشی شروع کنید و انتظار نتیجه ی خوب داشته باشید نه اینکه حتماً در دوره اول به سود بالایی برسید و در دوره های بعدی با یاد گرفتن کار، به سود بالا هم فکر کنید. با گذشت زمان، آموزش، تجربه و داشتن نتیجه خوب، سود خوب هم حاصل می شود.
      موفق باشید.

  8. سلام رضا داوطلب هستم از راهنماییهاتون بسیار سپاسگذارم جناب مهندس ممنون که باعث ایجاد شغل میشوید

      1. سلام میخواستم پرورش قارچ را در بندرعباس شروع کنم ولی اطلاعاتی در این زمینه ندارم چطور و کجا آموزش ببینم وآیا این کار در بندرعباس باتوجه به گرمای زیاد و شرجی به صرفه هست؟

        1. دوست عزیز سلام
          جهت آموزش می توانید بسته آموزشی صفر تا صد پرورش قارچ دکمه ای را از طریق لینک زیر تهیه کنید؛
          دوره جامع عملی پرورش قارچ دکمه ای

          شرایط محیطی که برای پرورش قارچ مهم است دمای ۱۸ تا ۲۵ درجه سانتی گراد و رطوبت ۸۰ تا ۹۵ % می باشد؛ در صورتی که بتوان در یک محیط سرپوشیده این شرایط را فراهم نمود، می توانید پرورش قارچ موفقی داشته باشید؛ در بسیاری از مناطق، پرورش دهندگان با توجه به فصل و مصرف انرژی بالا، تولید قارچ خود را در این فصول انجام نمی دهند و فقط در فصول اب و هوای مناسب انجام می دهند.
          موفق باشید.

  9. با سلام و عرض ادب
    جناب آقای مهندس الماسی
    نمیتوانم و نمیخواهم درخواست خود را علنی مطرح کنم.
    منت نهاده شماره شریفتان را مرحمت فرمایید و یا یک قرار حضوری ترتیب فرمایید تا خدمتتان باشم.
    با احترام

  10. با سلام خدمت کارشناس محترم ؛
    بابت تولید قارچ در یک سالن مرغداری غیرفعال با ابعاد ۲۰*۵۰ متر با رعایت تمام موارد و تولید نسبتا متوسط در حد خوب چند تن میشود تولید کرد؟
    چون میخوام کل هزینه های تولید + اجاره سالن آیا طرح توجیهی میباشد ..؟
    چند درصد سود خالص به همراه خواهد داشت با فرض اینکه سالن در اختیار شما باشد و علم تولید در حد حرفه ای باشد ؟
    ممنون

    1. سلام
      شما می توانید ۳ سالن با عرض ۶/۵ متر (۱۹ مترمربع) و از ۵۰ مترمربع هم یک راهروی ۳ مترمربع دربیاورید (۴۷*۶) . ارتفاع سالن شما هم در سطح زیر کشت شما تاثیر دارد. ارتفاع قفسه ها را طوری بگیرید به صورتی ک قفسه اول ۱۵ تا۲۰ سانت از سطح زمین و بعد ۶۵ تا ۷۰ سانت ب هر ردیف قفسه اضافه کنید تعداد قفسه ها به ارتفاع سالنتون بستگی داره و فاصله طبقه اخر تا سقف باید به صورتی باشه که در زمان کار کردن سر به دیوار نخوره موقع ایستادن، در واقع قفسه بالایی از ۷۰ تا ۸۰ سانت با سقف فاصله داشته باشه.
      با فرض اینکه شما بتوانید ۴ طبقه هم داشته باشید، شما می توانید حدود ۲۰ تن کمپوست داشته باشید که با احتساب عملکرد ۲۵تا ۲۸ درصد، حدود ۵ تا ۵/۶ تن قارچ داشته باشید که قیمت هر کیلو قارچ هم الان حدود ۱۵هزار تومان می باشد.
      موفق باشید.

  11. سلام آقای مهندس
    روزبخیر
    ببخشید من میخوام به صورت آزمایشی و مقدار کم کمپوست کار رو شروع کنم.
    مقادیر کم کمپوست رو چجوری و از کجا باید سفارش بدیم؟؟؟
    ممنون از راهنمای تون

    1. سلام
      بله می تونید به صورت آزمایشی هم کار کنید، برای کمپوست براحتی می توانید شماره های تولید کننده های کمپوست را از اینترنت و …. دربیاورید ممکن است برخی تولیدکنندگان، میزان کمپوست کم هم سفارش بگیرند.
      موفق باشید.

      1. با سلام شما توضیح دادید که در سالن به ابعاد ۲۰ در ۵۰ میشه بین ۵ تا ۶ تن تولید داشت.این میزان تولید در یک دوره است یا در یک سال؟ وهردوره تولید کلا چند روز است؟با تشکر

        1. با سلام
          قسمت اول سوالتان را متوجه نمی شوم ولی در هر مترمربع حدوداً ۷۵-۸۰ کیلوگرم و هر دوره ۸ هفته است و در یک سال نزدیک به ۷ دوره کشت می شود.

  12. سلام جناب مهندس الماسی
    من یک زیر زمین ۵۰ متری دارم که حدود ۲ متر پله میخوره و داخل شهر هست در حاشیه بلوار کمربندی داخل شهر برای کاشت گانودرما در نظر گرفتم :
    ۱ – گانودرما هم مثل قارچ دکمه ای بسیار حساس هست به گردو خاک و آلودگی و سریعا در سالن اپیدمی می شود و آیا اساسا داخل شهر میشه به تولید توجیه دار در واحد سطح رسید و از آفت و آلودگی جلوگیری کرد؟
    ۲ – دوره پرورش گانودرما تا آخرین فلش چه مدت می باشد
    ۳ – هر یک کیلو گرم بستر خشک ۲۵۰ گرم قارچ میدهد
    ۴ – در دوره آموزشی گانودرما در مورد فروش و منابع خرید در کشور و یا صادرات آن صحبت شده
    ۵ – دانشکده فردوسی مشهد کمپوست مایه زنی شده دارند
    ۶ – ممنون می شوم شماره ای از منبع مطمئن برای خرید بذر و کمپوست لطف کنید
    ممنون می شوم که پاسخ را به ایمیل بنده ارسال نمایید .

    1. جناب امیر سلام
      ۱- قارچ گانودرما به شدت قارچ دکمه ای حساس نیست ولی موارد بهداشتی هم برای گانودرما باید رعایت شود وگرنه دچار آلودگی و بیماری خواهد شد.
      ۲- ۳ تا ۴ ماه
      ۳- بله، هر ۱۰۰ کیلوگرم کمپوست گانودرمای زرد عملکرد بین ۱۰-۱۲ درصد دارد که ۴۰ آن ماده خشک خواهد شد.
      ۴- در دوره آموزشی، در یک ویدئوی ۲۰ دقیقه ای درباره مکان های فروش آن در کشور و نحوه فروش آن صحبت شده است.
      ۵- بله
      ۶- جهت راهنمایی بیشتر با شماره های سایت تماس بگیرید.
      پیشنهاد آخر: برای شروع با میزان کم کمپوست، کار را شروع کنید و پس از چند دوره کسب آموزش تجربه در بازار، به تولید در واحد وسیع تری فکر کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن